TEİAŞ, 154–380 kV hatlarla bağlanan şalt merkezleri için İletişim Gereklilikleri yazısı hazırlar; firma bu kapsamın bir parçası olan PAX haberleşmesini şalt merkezinin geçici kabulünden önce hazırlamakla yükümlüdür.
PAX santralini diğer santrallerden ayıran nokta: E&M desteği
Normal bir telefon görüşmesi 2 tel üzerinden gerçekleşir. E&M (Ear and Mouth) haberleşmede ise bu 4 tel veya 6 tel üzerinden gerçekleşir. E ucu, M ucu, Tx ve Rx uçları olmak üzere; görüşmeyi başlatmak için E ve M uçlarından sinyaller gönderilerek uçtan uca hat sağlanır, Tx ve Rx uçlarından ise ses bilgileri gönderilir ve alınır. TEİAŞ’ın kullandığı sistemde 2 adet Tx, 2 adet Rx bulunur; E ve M ile birlikte 6 telden haberleşme sağlanır. PAX’ın sağladığı E&M kanalı, 64K kiralık hat üzerinden veya kramportör üzerinden karşı trafo merkezine ve yük tevzi merkezine taşınır.
Otomatik yedekli haberleşme kanalı
154–380 kV merkezlerde kurulan PAX santralinin bir çıkışı (trunk) kiralık hat üzerinden, diğer çıkışı ise OPGW veya kramportör üzerinden çalışır. Sistem her iki çıkışı da sürekli kontrol ederek önce kiralık hattan görüşmeyi sağlar; kiralık hatta bir problem varsa diğer kanaldan görüşme sağlanır. Bu kontrolü PAX santrali otomatik olarak yapar. Benzer uygulamayı Devlet Demiryolları’nda da görebilirsiniz.
Kullanılan markalar
Türkiye’de PAX santrali olarak yaygın biçimde KAREL markası kullanılmaktadır. Karel DS200, Karel DS200M ve Karel IPG1000 modelleri mevcuttur. Bunun haricinde az miktarda olsa da Selta PAX ve Telesis PAX kullanılmaktadır.
Karel DS200Karel DS200MKarel IPG1000Selta PAXTelesis PAX
Uzak abone çözümü
TEİAŞ, PAX santrali kurulumu haricinde bazı merkezlerde kiralık hat üzerinden veya OPGW üzerinden uzak abone olarak PAX haberleşmesi istemektedir. Bu durumlarda kiralık hat multiplexer cihazları üzerine FXS-FXO modülleri takılarak ilgili yük tevzi merkezinden 1 abone taşınır ve PAX sistemine dahil edilir. Komşu istasyonlardan uzak abone çalışmak için SDH-MUX üzerindeki FXS-FXO portları veya T40 kramportör ses portları kullanılır.