TEİAŞ iletişim gereklilikleri; bağlantı anlaşması kapsamında yapılacak 154 kV veya 380 kV hatlarla TEİAŞ’a bağlanacak HES, RES, JES, DGÇS, OSB ve TM gibi merkezlerin haberleşme sistemlerine ait, TEİAŞ’ın hazırlayıp firmalara sunduğu resmî yazılardır. İletişim Gereklilikleri yazısı; yeni kurulacak merkez ile bağlanacağı merkez arasındaki haberleşme sistemini, kapasiteyi ve kurulacak cihazların teknik özelliklerini anlatan teknik bir dokümandır. Ayrıca 64 kbps kiralık hattın hangi yük tevzi merkezine alınacağını, PAX veya uzak abone ile telefon haberleşmesinin nasıl sağlanacağını, RTU sistemini ve hat OPGW’li değilse kurulacak kramportör sisteminin bileşenlerini tek tek açıklar.
Kapsamdaki haberleşme başlıkları
TEİAŞ iletişim gereklilikleri kapsamında haberleşme şu başlıklardan oluşur: Türk Telekom kiralık hattı üzerinden sağlanan RTU ve PAX cihazlarının haberleşmesi, OPGW haberleşmesi ve kramportör haberleşmesi.
RTU ve PAX haberleşmesi için ilgili şalt merkezine, TEİAŞ’ın iletişim gerekliliklerinde istediği şekilde PAX cihazı kurulur. PAX cihazının YTM’de bulunan PAX cihazı ile uyumlu olması gerekir ve haberleşme kiralık hat üzerinden yapılır. Kiralanan hattın hızı 64 kbps olmakla beraber PAX’tan gelen konuşma kanalı multiplexer üzerinde sıkıştırılıp 12 kbps’lik bir bant işgal eder; RTU’nun kanalı ise 19.200 bps’dir. Multiplexer bu iki kanalı birleştirip kiralık hat üzerinden YTM’ye iletir. YTM’deki multiplexer gelen kanalları açar, ses ve data olarak sisteme verir. Kiralık hat üzerinden RTU cihazları genelde 19.200 kbps hızında IEC 870-5-101 protokolüyle verileri YTM’ye iletir.
Kapsamdaki diğer haberleşme cihazları OPGW kablosu üzerinden çalışan SDH ve multiplexer (sayısal çoklayıcı) sistemleridir. Bu sistemlerle bağlı bulunduğu trafo merkezi ve şalt merkezi arasında kesintisiz, güvenilir ve yüksek hızlı (STM-1, STM-4, STM-16, STM-64) haberleşme altyapısı kurulur. Kurulan SDH ve multiplexer sistemleri üzerinden yüksek hızlı Ethernet, E1 ve düşük hızlı ses-data kanalları (E&M, FXS, FXO, Co-Dir, RS-232) iletilir.
İletişim gerekliliklerinin bir diğer parçası teleprotection sistemidir. Trafo merkezlerindeki mesafe koruma rölelerinin haberleşmesi, OPGW sistemleri üzerine kurulan teleprotection cihazları üzerinden sağlanır. Bu cihazlar rölelerle haberleşme için kuru kontak arayüzü sunar ve 8 giriş / 8 çıkış içerir. Bir taraftaki girişe gelen sinyal, diğer tarafta çıkıştan verilerek röleyi kuru kontak üzerinden tetikler.
Teleinformasyon planı ve devreye alma
Sinyal listesi
RTU haberleşmesi için teleinformasyon planı kapsamında sinyal listesi hazırlanıp TEİAŞ’a sunulur. Listede sinyallerin içeriği, detayları ve adreslemeleri yer alır.
Database girişi
TEİAŞ sinyal listesini onayladıktan sonra sisteme database girişini yapar.
Point-to-Point testleri
Randevu alınarak, tüm sistem hazır olduğunda simülasyon testi ve gerçek değer testinden oluşan point-to-point testlerine geçilir.
Kabul
Tüm testler başarıyla geçtikten sonra TEİAŞ rapor düzenler ve sistemin kurulumu tamamlanmış olur.